
Al jarenlang laten Iraanse filmmakers zien hoe cinema kan functioneren onder censuur en druk. In hun films staan vragen over vrijheid, identiteit en rechtvaardigheid centraal, vaak verteld via persoonlijke, gelaagde verhalen. In recente Iraanse cinema krijgt ook het vrouwenverzet een steeds zichtbaardere plek.
Om dit te verdiepen, maakten we een selectie van films die het vrouwenverzet in Iran invoelbaar maken, in aansluiting op de tentoonstelling Woman, Life, Freedom – Iraans vrouwenverzet van het Verzetsmuseum, die ook te zien is tijdens het Movies that Matter Festival 2026 (20–28 maart). De voor een Oscar® genomineerde film Cutting Trough Rocks is ook te zien tijdens het festival.
Als eerste vrouwelijke gemeenteraadslid van haar kleine Iraanse dorp, wil Sara Shahverdi diepgewortelde patriarchale tradities doorbreken. Ze leert tienermeisjes motorrijden, moedigt hen aan hun opleiding voort te zetten en probeert kindhuwelijken tegen te gaan. Maar Sara’s onverschrokken en strijdlustige stijl bezorgt...
Met behulp van een schat aan oude filmbeelden belicht de vooraanstaand filmmaker, kunstenaar en actrice Mania Akbari de rol van de mannelijke blik in de Iraanse cinema en eist daarmee het vrouwenlichaam terug.
Het magisch-realistische Women Without Men volgt de lotgevallen van vier vrouwen in Iran tegen de achtergrond van de staatsgreep van 1953, die de sjah in staat stelde zijn despotische bewind voort te zetten. De vier vrouwen ontmoeten elkaar geregeld in een boomgaard, waar ze feesten houden, zingen en vrij over elk onderwerp kunnen praten.
In het geheim gefilmd persoonlijk portret van Iraanse mensenrechtenadvocaat Nasrin Sotoudeh. We zien haar onder meer aan het werk voor filmregisseur Jafar Panahi, in wiens illegaal gefilmde Taxi zij in 2015 een rol speelde. En voor Narges Hosseini, die de gevangenis in moest omdat ze in het openbaar haar hijab afdeed, maar weigerde berouw te tonen. Dezelfde principiële houding deed Nasrin Sotoudeh zelf ook in de gevangenis belanden; ze is veroordeeld tot 38 jaar cel en 148 zweepslagen.
In de succesvolle vierdelige beeldroman Persepolis beschrijft de in Parijs wonende Marjane Satrapi haar jeugd in Iran - eerst in relatieve vrijheid onder de sjah, dan steeds verder onderdrukt na de islamitische revolutie. Als tiener wordt ze door haar ouders naar Europa gestuurd, maar in de Westerse cultuur kan ze evenmin aarden. Satrapi co-regisseerde zelf deze verfilming, waarin het verhaal én de doeltreffend eenvoudige tekenstijl van de strip zijn gehandhaafd.
Het verhaal van de dappere Iraanse Reyhaneh Jabbari. Toen ze 19 was, doodde Reyhaneh een man die haar dreigde te verkrachten. Haar doodstraf kan worden omgezet als de familie van het slachtoffer haar vergeeft. Voor Reyhaneh wordt dit een keuze tussen haar leven en haar waarden.
Mei 2006: Iran staat op het punt zich te kwalificeren voor het WK-voetbal. Onder de uitbundige supporters bevinden zich ook meisjes vermomd als jongens. Het is vrouwen in Iran niet toegestaan het stadion te bezoeken. Als de meiden gepakt worden, geven ze zich niet gewonnen. De soldaten die hen bewaken proberen hun werk te doen, maar lijken niet opgewassen tegen de rebellerende meiden. Terwijl op afstand de wedstrijd gevolgd wordt ontspant zich een schrijnende en komische machtsstrijd.
Het verhaal van het leven in Iran aan de hand van drie vrouwen uit drie generaties. Het eerste deel draait om een meisje dat van de ene op de andere dag niet meer met jongens mag spelen omdat ze 9 jaar (en volgens Iraanse begrippen een volwassen vrouw) geworden is. In het tweede deel doet een jonge vrouw tegen de wil van haar man in, mee aan een fietswedstrijd. Het derde deel focust op een oude vrouw die in het bezit is gekomen van een groot geldbedrag en dat wil gebruiken om onafhankelijker te worden.