Maartjes verhaal: Iedereen is van de wereld

Iedereen is van de wereld is geïnspireerd op het waargebeurde verhaal van Maartje, die in 2004 een brief schreef aan minister Rita Verdonk met een bijzonder verzoek. Omdat ze wist dat ze niet lang meer te leven had, vroeg ze of haar beste vriendin Derakshan — die met haar familie uitgezet dreigde te worden — in Nederland mocht blijven: “er komt toch een plekje vrij”. Het ontroerende gebaar raakte mensen in het hele land. Hoewel het verzoek destijds werd afgewezen, kreeg Derakshan enkele jaren later alsnog een verblijfsvergunning. Maartje overleed in 2005; Derakshan bleef in Nederland en werd uiteindelijk arts. Hun verhaal vormde de inspiratie voor de film.

De film maakt deel uit van het educatieprogramma van Movies that Matter. Na afloop gaan leerlingen onder begeleiding van een moderator met elkaar in gesprek over thema’s als vriendschap, verlies, ongelijkheid en solidariteit. Bij sommige vertoningen was ook Judith Eijkel-Koorn, de moeder van Maartje Arianne van Winkel, aanwezig om met de leerlingen in gesprek te gaan. Zo kijkt zij daarop terug:

”In 2005 overleed mijn dochter Maartje Arianne van Winkel. Ze was 14 jaar en had een ongeneeslijke vorm van botkanker. Haar diagnose werd pas na zes jaar van pijnlijke klachten gesteld — te laat. Toen ze hoorde dat ze geen 15 zou worden, besloot ze toch een daad te stellen, iets te “doen” met haar leven. Maartje kon leren als de beste en had allerlei sociale toekomstdromen. Ze schreef een brief aan toenmalig minister Verdonk met het verzoek haar Afghaanse klasgenote haar plaats in te laten nemen. De twee meisjes kwamen samen in het Jeugdjournaal (24 december 2004). Als moeder loste ik vijftien jaar na haar dood mijn belofte in door een boek over haar te schrijven. Dat boek moest vooral dienen om artsen te leren nog beter te kijken en luisteren naar patiënten met vreemde klachten. De opbrengst van het boek ging rechtstreeks naar wetenschappelijk onderzoek.

De minister werkte niet mee, maar desondanks werkt het Afghaanse meisje inmiddels als arts in ons land. Het is jammer dat Maartje van al die mooie ontwikkelingen niets heeft meegekregen. Hoewel ik niet geloof in een leven na de dood, voelt mijn dochter toch nog altijd als levend aanwezig. Haar spontaniteit, haar gulle lach, haar stralende energie en haar inzet voor mensen en dieren in nood hebben toen én nu zoveel mensen geïnspireerd, dat ze in zekere zin voortleeft.

De film Iedereen is van de wereld vertelt natuurlijk niet één op één het verhaal van Maartje, maar de wezenlijke dingen kloppen. Er komen verschillende thema’s aan bod: vriendschap, ziekte, dood en verdriet. Mensen vinden het vreselijk moeilijk om een houding te bepalen als iemand ongeneeslijk ziek is of gestorven. Als het om een kind gaat, is dat nog moeilijker. Daarom vond ik het heel bijzonder om met pubers in gesprek te gaan na het bekijken van de film. Het werden ontwapenende gesprekken. Pubers die zich van hun kwetsbare kant durven tonen. Pubers die eerlijke, bijzondere vragen durven stellen en zich heel meelevend uiten. Een eerlijk en spontaan gesprek dat mij en de hele zaal zal bijblijven en handvatten geeft voor moeilijke situaties die iedereen nu eenmaal zal meemaken.

Ik heb dit inmiddels een aantal keren mogen doen en elke keer vond ik het weer even bijzonder. Een zaal vol onbekende pubers uit zeer uiteenlopende milieus, die in die zaal opeens vooral gelijk zijn. Het allermooiste is voor mij persoonlijk natuurlijk het idee dat de kinderen het verhaal en het nagesprek net zo min zullen vergeten als ik. Zelfs voor de begeleidende leerkrachten was het een heel mooie ervaring. Ik heb kennisgemaakt met de crew van Movies that Matter en ben tot de slotsom gekomen dat zij er zeer zeker toe doen — ook met de rest van hun programma.”