Dit maakt het Movies that Matter Educatiefestival zo bijzonder

Elk jaar brengt het Movies that Matter Festival in Den Haag films over maatschappelijke thema’s en mensenrechten samen met gesprekken en ontmoetingen. In 2027 vindt het festival plaats van 19 t/m 27 maart. Ook leerlingen en studenten kunnen het festival bezoeken. Wat maakt een bezoek voor hen bijzonder? Niet alleen de film staat centraal, maar ook alles wat eromheen gebeurt.

Film kijken én in gesprek gaan

Tijdens de educatieprogramma’s bekijken leerlingen en studenten een film die aansluit bij hun belevingswereld en actuele maatschappelijke thema’s. Maar het blijft niet bij kijken. Voor en na de film gaan ze met elkaar in gesprek, denken ze na over het onderwerp en worden ze uitgedaagd hun eigen mening te vormen en naar die van een ander te luisteren.

Hoe dat er in de praktijk uitziet? Dat laten we zien aan de hand van een bezoek aan de film Wheelie.

Van voorbereiding in de klas naar het grote scherm

Wheelie is een Nederlandse fictiefilm over de 21-jarige Reza, die na een scooterongeluk tijdens een reis in Thailand in een rolstoel belandt.

Je ziet regelmatig iemand in een rolstoel, maar heb je je wel eens afgevraagd wat het betekent om van de ene op de andere dag afhankelijk te zijn van anderen? Wat gebeurt er wanneer een ongeluk je leven volledig op z’n kop zet? Hoe pak je de draad weer op, vind je opnieuw je identiteit en gaat je omgeving met de verandering om?

Die vragen staan niet pas centraal in de bioscoopzaal. Het programma begint al in de klas. In de week voorafgaand aan het bioscoopbezoek bereiden docenten hun leerlingen of studenten voor met een voorbereidende les. Daarin komen onder meer mentale gezondheid, leven met een fysieke handicap, omgaan met verandering en identiteit aan bod.

Dan is het tijd voor de bioscoop. De studenten worden welkom geheten door de moderator, die de zaal meteen bij het onderwerp betrekt met vragen en stellingen.

‘Ik ben door een blessure wel eens afhankelijk geweest van anderen.’

Een aantal studenten steekt een groen kaartje omhoog. ‘Door ijshockey’, vertelt een leerling. ‘Gevallen met voetballen’, zegt een ander. En iemand anders is ooit van zijn scooter gevallen.

Maar konden ze toen nog veel zelf? De moderator stelt een volgende vraag: wat als je ineens hulp nodig hebt bij het aankleden, douchen of naar de wc gaan?

Zo komen de studenten al vóór de film aan het denken over het perspectief van de hoofdpersoon. Daarna begint de film. Na wat rumoer en enthousiasme tijdens de eerste scène wordt het stil in de zaal. De studenten kijken geconcentreerd.

Een film die doorwerkt na de aftiteling

Na afloop komt de moderator terug. Wat heeft de meeste indruk gemaakt?

‘Hoe zijn vrienden ermee omgingen’, zegt een leerling.

‘Dat hij er eerst moeite mee had en daarna toch van alles kon doen wat hij wilde’, reageert een ander.

Het gesprek krijgt vervolgens een extra laag wanneer de gastspreker wordt geïntroduceerd. Vandaag is Tirzah te gast. Ook zij kwam als jonge twintiger na een ongeluk in een rolstoel terecht en moest haar leven opnieuw vormgeven.

De studenten mogen haar alles vragen. Hoe is het gebeurd? Hoe was het om op jonge leeftijd in zo’n andere situatie terecht te komen? En hoe gingen haar vrienden ermee om?

Tirzah vertelt open over haar ongeluk op haar 26e, het proces van acceptatie en het opnieuw opbouwen van haar leven. Ze vertelt ook hoe het voelde om haar leeftijdsgenoten verder te zien gaan, terwijl haar eigen leven tijdelijk leek stil te staan.

Juist die persoonlijke ontmoeting maakt het onderwerp concreet. De studenten luisteren, stellen vragen en vergelijken hun eigen ervaringen met die van iemand die iets soortgelijks heeft meegemaakt.

Aan het einde sluit de moderator het gesprek af. Bij het verlaten van de zaal kunnen de studenten met hun stemkaartje laten weten wat ze van het programma vonden. Nog volop in gesprek lopen ze de bioscoop uit.

Meer dan een film: verdiepende workshops

Naast de filmprogramma’s biedt Movies that Matter Educatie tijdens het festival ook verdiepende workshops aan.

Zo kunnen studenten na het korte-filmprogramma Comments & Canceled deelnemen aan de workshop Media Mindf#ck. De films gaan over de invloed van sociale media op onszelf en op de maatschappij. In de workshop gaan studenten daar verder over in gesprek met peer-educators van Young Society. Mbo-studenten lopen stage bij Young Society en worden daar opgeleid om de workshops zelf te begeleiden. Tijdens Media Mindf#ck gaan de studenten op een interactieve manier aan de slag met onderwerpen als de rol van media, objectiviteit, kritisch denken, buiten je eigen bubbel treden en het herkennen van fake news.

Zo wordt een filmprogramma niet alleen een moment buiten de klas, maar een aanleiding om verder te praten, vragen te stellen en kritisch naar de wereld om ons heen te kijken.

Film als startpunt voor burgerschapsonderwijs

Movies that Matter Educatie maakt programma’s die aansluiten bij het vmbo, mbo, praktijkonderwijs en ISK. Ook leerlingen van havo en vwo zijn van harte welkom om aan te sluiten.

Film kan een waardevolle ondersteuning zijn bij burgerschapsonderwijs. Maatschappelijke thema’s die soms abstract of ver van de belevingswereld van leerlingen staan, krijgen door film een gezicht en worden tastbaarder.

Enkeltje Vrijheid is daar een goed voorbeeld van. De documentaire volgt de 25-jarige Ahmed, die alleen vanuit Sudan naar Nederland vluchtte. Studenten horen over asielproblematiek en kritiek op het asielbeleid via het nieuws en TikTok, maar hoe ziet de situatie van iemand van hun eigen leeftijd eruit? Wat als je je geen zorgen meer hoeft te maken over je huiswerk op school, maar je zorgen maakt over of je de oorlog in je eigen land of de tocht naar een veilig ander land wel overleefd?

Door vanuit het perspectief van Ahmed naar dit onderwerp te kijken, wordt het gemakkelijker om je te verplaatsen in iemand met een heel andere achtergrond en levenservaring. Zo kan film helpen om bestaande beelden en vooroordelen ter discussie te stellen en ruimte te maken voor een ander perspectief. Ook het nagesprek speelt daarin een belangrijke rol. Leerlingen en studenten oefenen met het vormen en verwoorden van hun eigen mening, maar ook met luisteren naar en begrijpen van de mening van een ander.

De programma’s sluiten onder meer aan bij de burgerschapsdimensies sociaal-maatschappelijk en sociaal-vitaal in het mbo en bij de burgerschapskerndoelen KD18, 19 en 20 in het VO. Ook zijn ze goed te combineren met vakken als maatschappijleer, geschiedenis, aardrijkskunde en talen, of met een mentorles. Binnen het mbo kunnen de programma’s goed passen bij opleidingen als Zorg en Welzijn, Beveiliging of audiovisuele studies.

Voor verschillende lessen en thema’s

De mogelijkheden zijn breed. Een film als De Oost kan bijvoorbeeld worden ingezet bij een geschiedenisles over Indonesië. Andere programma’s sluiten juist aan bij thema’s als identiteit, emoties en groepsdynamiek. Zo gaat TKT over pesten, sociale uitsluiting en de invloed van sociale media op je mentale gezondheid. Daarmee kan de film een goede aanleiding zijn voor een gesprek tijdens een mentorles.

Een bezoek aan Movies that Matter is daarmee meer dan een cultureel uitje. Het is een kans om leerlingen en studenten op een andere manier met maatschappelijke thema’s in aanraking te brengen, hen uit hun vertrouwde schoolomgeving te halen en gesprekken te voeren die in de klas soms lastig op gang komen.

En de bijzondere ontmoetingen met gastsprekers en de indrukwekkende films? Die blijven vaak nog wel even hangen.

Ook voor docenten is er genoeg te doen

Het festivalprogramma is niet alleen interessant voor leerlingen en studenten. Ook docenten kunnen tijdens Movies that Matter inspiratie opdoen.

Zo is er de docentendag: een programma speciaal voor docenten, met ruimte om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en te ontdekken hoe je film kunt inzetten in je eigen les.

Daarnaast vindt tijdens het festival de feestelijke uitreiking van de Filmleraar van het Jaar plaats. De genomineerde filmleraren laten zien hoe zij film op creatieve manieren inzetten in hun onderwijs en hoe film kan helpen om lessen inhoudelijk te versterken. Natuurlijk bekijken we daarbij ook een korte educatiefilm ter inspiratie.

Ook buiten de speciale docentenactiviteiten is er in het reguliere festivalprogramma veel te ontdekken. Verschillende films over maatschappelijke thema’s zijn interessant voor docenten en kunnen ook aanleiding zijn voor een gesprek in de klas.

Kom met je leerlingen of studenten naar het festival

Wil je met je leerlingen of studenten het Movies that Matter Educatiefestival bezoeken? De vertoningen vinden plaats op:

• woensdag 10 en donderdag 11 maart in Pathé Noord in Amsterdam
• vrijdag 19 t/m donderdag 25 maart in Theater aan het Spui en Filmhuis Den Haag

Een programma kost €8,50 per leerling. Je kunt met de hele school of een leerjaar komen, maar ook met één klas aansluiten bij een grotere groep.

Meld je aan
Bekijk de programmabrochureBekijk het blokkenschema

Save the Date

Ben je geïnteresseerd in de docentendag? Het programma wordt later bekendgemaakt, maar zet maandag 22 maart alvast in je agenda. De uitreiking van de Filmleraar van het Jaar vindt plaats op woensdag 24 maart.